Zorggroep Synchroon, IQ Healthcare en Vilans onderzochten of het werken met een individueel zorgplan (IZP) leidt tot meer zelfmanagementvaardigheden. Dit blijkt niet het geval. De reden: de interventie blijkt niet volledig geïmplementeerd. Een brede aanpak met aandacht voor alle facetten van zelfmanagement kan uitkomst bieden.

Praktijkondersteuners, huisartsen en diëtisten van 5 huisartsenpraktijken deden ervaring op met het IZP tijdens reguliere controleconsulten voor patiënten met diabetes mellitus type 2. Ook volgden de zorgverleners een scholingsplan. Na een jaar blijkt dat de aanpak niet aantoonbaar leidt tot meer zelfmanagementvaardigheden bij de patiënten. Toch is de conclusie van Vilans en Synchroon niet dat werken met een IZP geen nut heeft. 7 inzichten, opgedaan tijdens het traject, wijzen uit dat het werken met een individueel zorgplan effectiever kan.

Welke aanpak is wél geschikt om zelfmanagement te laten slagen? Een systeembenadering kan uitkomst bieden. Doortje Boshuizen, projectleider zelfmanagement bij Vilans: ‘We richten ons nu nog te veel op de rol van de professional of op enkele interventies. Een bredere aanpak dan we nu doorgaans in Nederland gebruiken, heeft meer kans van slagen. Het in Engeland ontwikkelde model House of care is daarvan een goed voorbeeld.’
De ontwikkelaars van dit model kiezen voor een proactieve, holistische benadering waarin mensen met een chronische ziekte zelf een centrale rol hebben in het managen van hun ziekte. Ze gebruiken de metafoor van een huis omdat alles met elkaar samenhangt. Effectief werken aan zelfmanagement kan alleen met aandacht voor alle elementen van zelfmanagement.

De opgedane inzichten versterken juist de wens van Synchroon en Vilans in te zetten op het vergroten zelfmanagementvaardigheden. Hedi ter Braak, manager Synchroon: ‘We gaan verder met de toerusting van de professional. Daarnaast willen we een fundamentele verandering in de zorg doorvoeren’. Vilans en Synchroon zouden graag een breed maatschappelijk debat voeren over werken aan zelfmanagement vanuit een brede visie die uitgaat van het versterken van het complete ‘huis’. Pas dan komt zelfmanagement écht van de grond.